## **ساختار جلسه**
| بخش | محدوده | روش مطالعه |
| --------- | ------------------------ | --------------------------------- |
| بخش اول | قانون، مواد ۲۵ تا ۳۰ | آموزش مفهومی، نکات کلیدی و دامها |
| بخش دوم | قانون، مواد ۳۱ تا ۳۵ | تفکیک مفاهیم و نکات پرتکرار |
| بخش سوم | قانون، مواد ۳۶ تا ۴۰ | آموزش و جمعبندی |
| بخش چهارم | آییننامه، مواد ۱ تا ۱۰ | تطبیق با قانون و نکات اجرایی |
| بخش پنجم | آییننامه، مواد ۱۱ تا ۲۰ | آموزش کاربردی و نکات آزمونی |
| بخش ششم | جمعبندی | مرور حافظهای، نکات پرتله و آزمون |
# **بخش اول — قانون امور گمرکی، مواد ۲۵ تا ۴۰**
## **فصل: انبارهای گمرکی، انبارهای اختصاصی و تشریفات اظهار**
این بخش از قانون برای آزمون بسیار مهم است؛ چون طراح سؤال معمولاً با تغییر یک مسئول، یک مهلت یا یک استثنا، گزینه غلط میسازد.
## **ماده ۲۵ — مسئولیت نگهداری کالا در انبارهای گمرکی**
**موضوع اصلی: بیمه و مسئولیت حفظ کالا**
### **مفهوم ماده**
مسئولیت حفظ و نگهداری کالای موجود در انبارهای گمرکی، از زمان تحویل گرفتن تا زمان تحویل دادن، بر عهده **مرجع تحویلگیرنده کالا** است.
مرجع تحویلگیرنده مکلف است کالا را در مقابل خطرات:
- آتشسوزی
- اشتعال
- انفجار
بیمه کند و حق بیمه را هنگام ترخیص از صاحب کالا دریافت نماید.
### **استثنای مهم**
اگر کالا دارای بیمهنامه معتبر باشد و شماره بیمهنامه در هنگام تحویل کالا اعلام شود، تا زمانی که بیمهنامه معتبر است:
**حق بیمه محلی مجدداً دریافت نمیشود.**
### **نکات تبصرهها**
| تبصره | نکته آزمونی |
| ----- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| ۱ | ارزش کالا برای بیمه و غرامت کالای تجاری، ارزش CIF در اسناد خرید است. |
| ۲ | در عبور داخلی اداری، مسئولیت حفاظت حسب مورد با عبوردهنده است. |
| ۳ | اگر مرجع تحویلگیرنده مسئول باربری نیز باشد، خسارت باربری هم مشمول این ماده است. |
| ۴ | در ورود با اعتبار اسنادی، ارائه یک نسخه بیمهنامه معتبر در زمان ترخیص کافی است. |
| ۵ | برای کالای عبوری خارجی، با ارائه کتبی تصویر بیمهنامه معتبر و تعهد و تأیید اصالت، حق بیمه محلی دریافت نمیشود. |
**دام آزمونی:** مسئولیت حفظ کالا را با مسئولیت صاحب کالا یا گمرک اشتباه نکن. در این ماده، اصل بر مسئولیت مرجع تحویلگیرنده است.
## **ماده ۲۶ — جبران خسارت کالا**
اگر کالا در مدت توقف در انبار گمرکی از بین برود یا آسیب ببیند، در شرایط مقرر در این ماده، مرجع تحویلگیرنده مسئول پرداخت غرامت است.
**موارد خارج از مسئولیت غرامت:**
- موارد ماده ۲۵
- قوه قهریه (فورس ماژور)
- خسارت ناشی از کیفیت کالا
- خسارت ناشی از بستهبندی نامناسب
### **تبصره ۱ — دام مهم**
پرداخت غرامت یا صرفنظر صاحب کالا از غرامت، مسئولیت مرجع تحویلگیرنده در برابر حقوق دولت را از بین نمیبرد.
اگر تقصیر و تخلف اثبات شود، حقوق ورودی کالای از بین رفته باید پرداخت شود.
### **تبصره ۲**
اگر مرجع تحویلگیرنده، گمرک و مرتکب، کارمند گمرک باشد:
- غرامت ابتدا توسط گمرک جبران میشود.
- سپس از کارمند متخلف مطالبه و وصول میشود.
**رمز ماده ۲۶:** «غرامت با حقوق دولت دو حساب جداست.»
یعنی جبران خسارت صاحب کالا لزوماً به معنی معاف شدن از حقوق دولت نیست.
## **مواد ۲۷ تا ۳۰ — انبار اختصاصی**
**این چهار ماده را بهصورت یک زنجیره حفظ کن.**
### **ماده ۲۷ — تعریف انبار اختصاصی**
انبار اختصاصی:
- خارج از انبارهای گمرکی است.
- کالا در آن هنوز گمرک نشده است.
- کالا متعلق به شخص خاص است.
- تحت نظارت نزدیکترین گمرک نگهداری میشود.
- برای انجام یا اتمام تشریفات گمرکی مورد استفاده قرار میگیرد.
**فرق مهم:** انبار اختصاصی به معنی آزاد بودن کالا از نظارت گمرک نیست.
### **ماده ۲۸ — شرط انتقال به انبار اختصاصی**
گمرک در صورتی میتواند با انتقال کالا موافقت کند که:
1. حقوق ورودی تضمین شود.
2. کالا از نوع مجاز یا مجاز مشروط باشد.
اگر کالا مجاز باشد، یا مجوزهای لازم هنگام انتقال ارائه شده باشد، میزان تضمین معادل حقوق ورودی است.
**انتقال کالا به انبار اختصاصی با پروانه عبور داخلی انجام میشود.**
### **ماده ۲۹ — مدت توقف و سرنوشت کالا**
مدت توقف کالا در انبار اختصاصی محدود به مهلت ماده ۲۴ نیست و مهلت آن را گمرک ایران تعیین میکند.
اگر صاحب کالا تا پایان مهلت مقرر تشریفات را انجام ندهد:
| وضعیت کالا | اقدام |
| ----------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- |
| کالای مجاز یا دارای مجوز لازم | گمرک حقوق ورودی را از تضمین تأمین میکند، وصول میکند و پروانه ورود قطعی صادر میکند. |
| کالای فاقد مجوز لازم | به صاحب کالا اعلام و مقررات کالای متروکه اعمال میشود. |
### **ماده ۳۰ — خروج از انبار اختصاصی**
خارج کردن کالا از انبار اختصاصی صاحب کالا بدون انجام تشریفات گمرکی:
**مشمول مقررات قاچاق گمرکی میشود.**
گمرک حق دارد به صورت تصادفی:
- کالا را بررسی کند.
- کالا را شمارش کند.
- مشخصات کالا را با دفاتر و اسناد ورود و خروج تطبیق دهد.
### **مسئولیت صاحب انبار اختصاصی**
صاحب کالا مسئول:
- از بین رفتن کالا
- کاهش کالا
- آسیبدیدگی
- فساد کالا
و همچنین مسئول پرداخت حقوق ورودی متعلقه است.
**استثنا:** اگر از بین رفتن کالا ناشی از فورس ماژور باشد، صاحب کالا از حقوق ورودی کالای از بین رفته معاف است.
## **مواد ۳۱ و ۳۲ — انبارهای عمومی رسمی و گمرک اختصاصی**
### **ماده ۳۱ — انبارها و سردخانههای عمومی رسمی**
گمرک میتواند با انتقال کالای گمرکنشده به انبارها و سردخانههای عمومی رسمی، خارج از انبارهای گمرکی، موافقت کند.
**مقررات فصل انبارهای اختصاصی شامل انبارها و سردخانههای عمومی رسمی نیز میشود.**
### **ماده ۳۲ — گمرک اختصاصی**
گمرک میتواند برای نگهداری کالاهای گمرکنشده، به جز کالای ممنوع، با تأسیس واحدهای گمرکی اختصاصی برای:
- صاحبان کالا
- شرکتهای حملونقل بینالمللی
با اخذ تضمین موافقت کند.
در این اماکن، مأموران گمرک برای اجرای مقررات و انجام تشریفات گمرکی مستقر میشوند.
**دام:** کالای ممنوع از شمول این امکان در ماده ۳۲ خارج شده است.
## **مواد ۳۳ تا ۳۷ — کالای متروکه، ضبطی و واگذاری به گمرک**
این پنج ماده را بهصورت یک مجموعه یاد بگیر؛ چون ارتباط مستقیم دارند.
### **ماده ۳۳ — فروش کالاهای متروکه و ضبطی**
**مسئول فروش: سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی**
کالای متروکه، ضبطی و واگذاری به گمرک توسط سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی، با رعایت مقررات مربوط، به فروش میرسد.
### **حق صاحب کالا قبل از فروش**
تا زمانی که کالا توسط سازمان مذکور فروخته نشده، صاحب کالا میتواند:
- اظهارنامه تسلیم کند یا عنوان اظهار را تغییر دهد.
- تشریفات قطعی گمرکی را انجام دهد.
- وجوه متعلقه را پرداخت کند.
- هزینههای انجامشده را پرداخت کند.
و کالا را ترخیص کند، مشروط به رعایت مقررات.
**دام:** متروکه شدن کالا بهتنهایی به معنی از بین رفتن فوری حق صاحب کالا برای ترخیص نیست؛ تا پیش از فروش، امکان مقرر در تبصره وجود دارد.
### **ماده ۳۴ — وظایف مرجع تحویلگیرنده و گمرک**
مرجع تحویلگیرنده باید هنگام صدور قبض انبار:
- تاریخ متروکه شدن کالا
- اقدام برای فروش کالا
را با درج مفاد ماده ۲۴ مشخص کند.
#### **تبصره ۱ — تکلیف شرکت حملونقل**
شرکت حملونقل یا آورنده کالا مکلف است حداکثر ظرف **۵ روز پس از تحویل کالا به انبار گمرکی**، تاریخ تحویل و مفاد ماده ۲۴ را اطلاع دهد.
اطلاعرسانی به:
- صاحب یا گیرنده کالا
- در صورت مشخص نبودن صاحب یا گیرنده، بانک واسطه یا فرستنده کالا
**اگر این تکلیف انجام نشود:** شرکت حملونقل یا آورنده مسئول جبران خسارت واردشده به اشخاص ذینفع است.
#### **تبصره ۲ — وظیفه گمرک**
گمرک باید:
1. برای کالای هر ردیف دفتر انبار اظهارنامه تنظیم کند.
2. با حضور نماینده مرجع تحویلگیرنده کالا را ارزیابی کند.
3. مقدار، نوع، ارزش و مشخصات کالا را تعیین کند.
4. حقوق ورودی و هزینه خدمات را محاسبه کند.
5. فهرست کالاها و اظهارنامهها را برای سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی ارسال کند.
**مأخذ محاسبه حقوق ورودی و هزینه خدمات: زمان تنظیم اظهارنامه.**
### **ماده ۳۵ — کالای متروکه ممنوع**
اگر کالای متروکه از نوع ممنوع باشد:
**ارزیابان مکلفند بلافاصله صورتمجلس ضبط تنظیم کنند.**
گمرک باید ضبط را به صاحب کالا یا آورنده اطلاع دهد و در صورت مشخص نبودن آنان، از طریق درج آگهی در روزنامه کثیرالانتشار اطلاعرسانی کند.
#### **مهلت اعتراض صاحب کالا**
**۲ ماه** از تاریخ ابلاغ صورتمجلس ضبط یا درج آگهی در روزنامه.
صاحب کالا باید:
- به مرجع قضائی محل مراجعه کند.
- حداکثر ظرف ۱۵ روز از تاریخ مراجعه به مرجع قضائی، با ارائه گواهی، مراجعه خود را به گمرک اعلام کند.
**اگر این اقدام در مهلت مقرر انجام نشود، کالا ضبط قطعی دولت میشود.**
#### **تبصره ماده ۳۵ — فروش پیش از تعیین تکلیف نهایی**
موارد زیر میتوانند پیش از قطعی شدن ضبط یا تعیین تکلیف نهایی فروخته شوند:
- کالای سریعالفساد
- کالایی که نگهداری آن هزینه اضافی یا خطر ایجاد کند
- کالایی که ۶ ماه از تاریخ ضبط آن گذشته باشد و مرجع قضائی هنوز تعیین تکلیف نهایی نکرده باشد
**وجوه حاصل از فروش تا تعیین تکلیف نهایی بهعنوان سپرده نگهداری میشود.**
مگر آنکه مرجع قضائی ادامه نگهداری خود کالا را ضروری بداند.
### **ماده ۳۶ — کالاهای توقیفشده به دستور مرجع صلاحیتدار**
کالای موجود در اماکن گمرکی که به دستور مرجع صلاحیتدار توقیف شود، مشمول مقررات کالای متروکه است.
**استثنا:** موارد توقیف به استناد ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی از این حکم مستثنی هستند.
### **ماده ۳۷ — تحویل کالا به سازمان اموال تملیکی**
سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی موظف است بلافاصله پس از انجام تشریفات مواد ۳۳ و ۳۴، با تنظیم صورتمجلس و نظارت گمرک، کالا را دریافت و به انبارهای خود منتقل کند.
#### **نکات مهم تبصرهها**
| تبصره | نکته |
| ----- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| ۱ | کالای داخل بارگنج: حداکثر ظرف یک هفته پس از اجرای تشریفات متروکه، کالا از بارگنج خارج و بارگنج خالی تحویل مرجع تحویلگیرنده میشود. |
| ۱ | خروج کالا همراه بارگنج با موافقت کتبی صاحب بارگنج امکانپذیر است. |
| ۱ | اگر بارگنج پس از تخلیه متروکه شود و ۲ ماه از گمرک خارج نشود، خود بارگنج نیز متروکه میشود. |
| ۲ | پرداخت مازاد حاصل از فروش به صاحب کالا مستلزم ارائه حواله ترخیصیه شرکت حملونقل مربوط است. |
| ۳ | پس از تحویل به سازمان اموال تملیکی، مسئولیت حفاظت و نگهداری کالا با سازمان است. |
| ۴ | هزینه خدمات و سایر هزینهها هنگام خروج از اماکن گمرکی توسط سازمان پرداخت یا تعهد پرداخت میشود. |
| ۵ | حداکثر هزینه انبارداری قابل تأمین از حاصل فروش، ۶ ماه است؛ مازاد بر آن بر عهده سازمان اموال تملیکی است. |
## **مواد ۳۸ تا ۴۰ — تشریفات عمومی اظهار و ترخیص**
### **ماده ۳۸ — خروج کالا از اماکن گمرکی**
**اصل: خروج کالا از اماکن گمرکی مستلزم انجام تشریفات گمرکی است.**
تشریفات گمرکی کالای ورودی در اولین گمرک مجاز انجام میشود.
گمرک ایران، گمرکهای مجاز برای انجام تشریفات مختلف گمرکی را اعلام میکند.
**نکته:** عبارت «اولین گمرک مجاز» را با هر گمرک دلخواه اشتباه نکن.
تبصره ماده:
تشریفات گمرکی کشتی، هواپیما و ناوگان ریلی (لوکوموتیو و واگن) خریداری یا اجارهشده از خارج، بر اساس آییننامه اجرایی تعیین میشود.
### **ماده ۳۹ — اظهار کالا**
اصل این ماده:
تشریفات گمرکی، به استثنای موارد مواد ۴۰ و ۴۱، منوط به اظهار کالا با تسلیم اظهارنامه است.
اظهارنامه باید توسط:
- صاحب کالا
- نماینده قانونی صاحب کالا
تسلیم شود.
گمرک ایران مجاز است شکل، نحوه تنظیم اظهارنامه و تشریفات اظهار و ترخیص را حسب ضرورت تغییر دهد.
**نکته آزمونی:** در این ماده، اصل بر تسلیم اظهارنامه است؛ اما مواد ۴۰ و ۴۱ استثناهایی دارند.
### **ماده ۴۰ — اظهار کالاهای خاص**
این ماده از استثناهای اصل ماده ۳۹ است.
در مورد کالاهایی که طبق مقررات، اظهار آنها با روشهای خاص انجام میشود، تشریفات و نحوه اظهار بر اساس مقررات مربوط و آییننامه اجرایی تعیین میشود.
**برای یادگیری دقیق ماده ۴۰، متن کامل و تبصرههای آن را در مرحله تثبیت با متن منبع تطبیق میدهیم؛ در این جزوه از بازسازی احتمالی متن قانونی پرهیز میکنم.**
### **تصحیح دقیق مواد ۳۹ و ۴۰ بر اساس متن قانون**
در توضیح قبلی ماده ۴۰ را ناقص گفته بودم. متن دقیق و مستند آن به این صورت است:
### **ماده ۳۹ — اظهارنامه و مسئولیت اظهارکننده**
- اصل بر تسلیم اظهارنامه توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی او است.
- شکل و تعداد نسخ را گمرک ایران تعیین میکند.
- گمرک ایران میتواند شکل و نحوه تنظیم اظهارنامه و تشریفات را تغییر دهد.
سه تبصره:
1. نحوه تنظیم اظهارنامه، اسناد ضمیمه، گردش اظهارنامه و رسیدگی و ارزیابی در آییننامه تعیین میشود.
2. **مسئولیت صحت مندرجات اظهارنامه و اسناد تسلیمی با صاحب کالا است.**
3. شرایط تسلیم اظهارنامه و اظهار قبل از ورود کالا را گمرک ایران تعیین میکند.
### **ماده ۴۰ — موارد معاف از تسلیم اظهارنامه**
**رمز حفظی: «کنوانسیون، مسافر، کابوتاژ، فروش، رفع ظن، انصراف»**
| بند | موارد معاف از تسلیم اظهارنامه |
| --- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| الف | کالاهایی که طبق کنوانسیونهای بینالمللی لازمالاجرا با فرم خاص اظهار و ترخیص میشوند. |
| ب | کالاهای مسافری، هدیه، سوغات، نمونههای تجاری به تشخیص گمرک و کالاهای مشمول بندهای مشخص ماده ۱۱۹، با صدور پته گمرکی. |
| پ | کالایی که به صورت کابوتاژی از گمرک مقصد خارج میشود. |
| ت | خروج کالای متروکه و ضبطی که به فروش گذاشته شده و مستند به صورتمجلس فروش و قبض وصول بهاست. |
| ث | خروج کالای ضبطشده توقیفشده به ظن قاچاق که به گمرک تحویل شده ولی مظنونیت آن رفع شده است. |
| ج | کالایی که صادرکننده از صدور آن منصرف شده است. |
**دام ماده ۴۰:** معافیت از تسلیم اظهارنامه، با معافیت از پرداخت حقوق ورودی یکسان نیست.
## **جمعبندی بخش اول قانون (مواد ۲۵ تا ۴۰)**
**اعداد مهم این بخش**
# **۵ روز**
اطلاعرسانی شرکت حملونقل در ماده ۳۴
# **۲ ماه**
مهلت اعتراض به ضبط کالای ممنوع در ماده ۳۵
# **۱۵ روز**
اعلام مراجعه قضائی به گمرک پس از مراجعه در ماده ۳۵
# **۶ ماه**
شرط فروش کالای ضبطشده در تبصره ماده ۳۵ در شرایط مقرر
# **۱ هفته**
تخلیه کالا از بارگنج پس از اجرای تشریفات متروکه، ماده ۳۷
# **۲ ماه**
متروکه شدن بارگنج پس از تخلیه، در صورت عدم خروج
### **نقشه ذهنی مواد ۲۵ تا ۴۰**
**نگهداری کالا → انبار اختصاصی → متروکه → اظهار**
- ۲۵ و ۲۶: بیمه و مسئولیت خسارت
- ۲۷ تا ۳۰: انبار اختصاصی و نظارت گمرک
- ۳۱ و ۳۲: انبار عمومی رسمی و گمرک اختصاصی
- ۳۳ تا ۳۷: فروش، ضبط، اعتراض، اموال تملیکی
- ۳۸ تا ۴۰: تشریفات، اظهارنامه و استثناهای تسلیم اظهارنامه
منبع متن قانون: فایل قانون امور گمرکی
قانون امور گمرکی_261105_105132.txt
ویژه آزمون کارگزاری گمرکی ۱۴۰۵ | مرور مفهومی، حفظی و تستی
# **بخش اول ـ تعاریف، سازمان و کلیات**
## **ماده ۱ ـ تعاریف**
**هدف آزمونی: تسلط بر اصطلاحات و تفاوت اصطلاحات مشابه**
این ماده پایه بسیاری از سؤالات آزمون است. دام اصلی، جابهجایی تعریف اصطلاحات مشابه است.
### **اصطلاحات مهم**
| اصطلاح | مفهوم آزمونی |
| ------------------------ | -------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| اظهار کالا | بیان کتبی یا شفاهی رویه گمرکی موردنظر و ارائه اطلاعات لازم |
| اظهارکننده | صاحب کالا یا نماینده قانونی او |
| اظهارنامه اجمالی | سند اعلام فهرست کلی کالاهای تخلیه یا بارگیری توسط شرکت حملونقل |
| اماکن گمرکی | مکانهای تحت نظارت گمرک برای نگهداری کالا و انجام تشریفات |
| ترخیص | خروج کالا از اماکن گمرکی پس از انجام تشریفات مربوط |
| ترخیصیه | اعلام شرکت حملونقل مبنی بر بلامانع بودن انجام تشریفات گمرکی توسط گیرنده |
| تشریفات گمرکی | کلیه عملیات انجامشده در اجرای مقررات گمرکی |
| تضمین | وجه نقد، ضمانتنامهها و بیمهنامه معتبر و موارد مقرر قانونی |
| تعهد | پذیرش الزام کتبی یا الکترونیکی برای انجام یا عدم انجام عمل |
| حقوق ورودی | حقوق گمرکی ۴٪ ارزش گمرکی + سود بازرگانی + وجوه قانونی وصولی مرتبط با واردات قطعی، به استثنای هزینه خدمات |
| حمل یکسره | ورود و خروج کالا از اماکن گمرکی بدون تخلیه و تحویل در آن اماکن، با رعایت مقررات |
| روز اظهار | زمان ارائه اظهارنامه امضاشده و اسناد به گمرک و تخصیص شماره ثبت اظهارنامه |
| سازمان جهانی گمرک | سازمان بینالمللی ایجادشده بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۰ |
| شرکت حملونقل بینالمللی | شخص حقوقی مجاز به عملیات حملونقل بینالمللی |
| صاحب کالای تجاری | شخصی که اسناد اصلی خرید و حمل و ترخیصیه به نام اوست یا بهطور قانونی به او واگذار شده |
| قلمرو گمرکی | محدودهای که قانون امور گمرکی در آن اعمال میشود |
| کالای تجاری | کالایی که به تشخیص گمرک برای فروش صادر یا وارد میشود |
| کالای داخلی | کالای تولید یا ساختهشده در قلمرو گمرکی یا کالای خارجی که واردات قطعی شده |
| کالای گمرکنشده | کالای تحت نظارت گمرک که تشریفاتش کامل نشده |
| کالای مجاز | ورود یا صدور بدون نیاز به مجوز خاص |
| کالای مجاز مشروط | ورود یا صدور با نیاز به موافقت قبلی یک یا چند سازمان |
| کالای ممنوع | کالایی که ورود یا صدورش به موجب قانون یا شرع ممنوع است |
| کنترلهای گمرکی | اقدامات گمرک برای اطمینان از رعایت مقررات |
| مرجع تحویلگیرنده | شخص حقوقی مسئول تحویل و نگهداری کالاهای گمرکنشده در اماکن گمرکی |
| مقررات گمرکی | قوانین، آییننامهها، دستورالعملها و بخشنامههای مرتبط |
| هزینه خدمات | مبالغ خدماتی نظیر ایکسری، باربری، انبارداری، توزین، آزمایش، تعرفهبندی و... |
### **دامهای ماده ۱**
- **ترخیصیه ≠ ترخیص:** ترخیصیه سند شرکت حمل است؛ ترخیص خروج کالا پس از تشریفات است.
- **مجاز مشروط ≠ ممنوع:** مجاز مشروط به موافقت سازمان مربوط نیاز دارد.
- **حقوق ورودی ≠ هزینه خدمات:** هزینه خدمات در تعریف حقوق ورودی وارد نمیشود.
- **کالای داخلی:** کالای خارجی که واردات قطعی شده نیز داخلی محسوب میشود.
- **مرجع تحویلگیرنده:** سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی در تعریف این اصطلاح مستثنی شده است.
### **رمز یادآوری**
**«ترخیصیه اجازه؛ ترخیص خروج»**
## **ماده ۲ ـ جایگاه و ساختار گمرک**
- گمرک ایران سازمانی دولتی و تابع وزارت امور اقتصادی و دارایی است.
- نقش محوری و هماهنگکننده در مبادی ورودی و خروجی کشور دارد.
- مسئول اعمال حاکمیت دولت در اجرای مقررات صادرات، واردات، عبور کالا، وصول حقوق ورودی و عوارض و مالیاتهای مربوط و الزامات فنی و تسهیل تجارت است.
- سطوح واحدهای اجرایی مورد نیاز را متناسب با حجم و نوع فعالیت تعیین میکند.
- ساختار گمرک شامل:
- ستاد مرکزی گمرک ایران
- گمرکهای اجرایی
**دام:** گمرک سازمانی مستقل از وزارت اقتصاد نیست؛ تابع وزارت امور اقتصادی و دارایی است.
## **ماده ۳ ـ وظایف و اختیارات گمرک**
این ماده ۲۲ بند دارد؛ برای آزمون، بهتر است بهجای حفظ خشک، وظایف را در گروههای ذهنی طبقهبندی کنیم.
### **درخت حافظه ماده ۳**
**گمرک = درآمد + ترخیص + نظارت + قانون + فناوری + تسهیل**
| گروه | بندها و موضوع |
| ----------------------- | ---------------------------------------------------------------------- |
| سیاست و درآمد | اعمال سیاستهای دولت در صادرات، واردات و عبور؛ تشخیص و وصول حقوق ورودی |
| ترخیص و کنترل | انجام تشریفات، تحویل کالا، بررسی اسناد، وصول کسری یا استرداد اضافه |
| عبور | کنترل و نظارت بر عبور کالا از قلمرو کشور |
| امور مرزی | بازارچههای مرزی، مرزنشینان و پیلهوران |
| روتینهای گمرکی | معافیتها، ممنوعیتها، صادرات، واردات، کابوتاژ، عبور، انتقال، پست و... |
| تخلفات | تخلفات و قاچاق گمرکی، کالاهای متروکه و ضبطی |
| فناوری | زیرساخت سامانهها، روشهای نوین و پنجره واحد |
| آمار | جمعآوری، تحلیل و انتشار آمار واردات و صادرات |
| اصلاح نظام | شناسایی موانع نظام گمرکی و رفع آنها |
| امور قانونگذاری | اظهار نظر درباره طرحها، لوایح و تصویبنامهها |
| دعاوی | راهبری دعاوی حقوقی و قضایی |
| کارکنان | آموزش، نظارت، بازرسی رفتار کارکنان و کشف تخلفات اداری |
| واحدها | بازرسی و نظارت بر واحدهای اجرایی |
| اختلاف | حل اختلافات میان گمرک و صاحب کالا |
| روابط خارجی | ارتباطات بینالمللی، تفاهمنامهها و موافقتنامهها |
| استانداردهای بینالمللی | رعایت توصیههای سازمان جهانی گمرک و توافقات |
| واگذاری | واگذاری امور غیرحاکمیتی به بخش خصوصی و تعاونی طبق مقررات |
| تجهیزات | فناوری نوین و تجهیزات پیشرفته اماکن گمرکی |
| تجارت | تسهیل امور تجاری، تشویق صادرات و گسترش عبور کالا |
| گردشگری | تسهیل فرآیندهای گمرکی با هدف توسعه گردشگری |
| سایر | انجام سایر وظایف مقرر در قانون و سایر مقررات |
### **رمز دستهبندی**
**«درآمد، ترخیص، نظارت، اختلاف، آموزش، فناوری، تسهیل»**
این رمز دستهبندی ذهنی است؛ برای سؤالات تطبیقی، بندهای اصلی ماده نیز باید شناخته شوند.
## **ماده ۴ ـ ساختار مدیریتی و نیروی انسانی**
### **رئیس کل گمرک**
- از سوی وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب میشود.
- بالاترین مقام اجرایی گمرک است.
- اداره امور گمرک، پیشنهاد ساختار و بودجه، استخدام، عزل و نصب، نقلوانتقال کارکنان، نمایندگی گمرک و نظارت بر امور را بر عهده دارد.
- زیر نظر وزیر اقتصاد فعالیت میکند.
- همتراز مقامهای موضوع بند (د) ماده ۷۱ قانون مدیریت خدمات کشوری است.
### **معاونان گمرک**
**پیشنهاد رئیس کل + تأیید وزیر + حکم رئیس کل**
### **کارکنان**
- مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری هستند.
- از ضریب **۱٫۲** در جداول حق شغل موضوع ماده ۶۵ قانون مدیریت خدمات کشوری برخوردارند.
- امکان جابهجایی نیرو با توجه به مدارک، تجربه و تخصص وجود دارد.
### **دام آزمونی**
| سمت | فرآیند انتصاب |
| ------- | ---------------------------------------- |
| رئیس کل | وزیر اقتصاد |
| معاون | پیشنهاد رئیس کل، تأیید وزیر، حکم رئیس کل |
# **بخش دوم ـ کلیات**
## **ماده ۵ ـ وصول حقوق ورودی و هزینه خدمات**
- حقوق ورودی و هزینههای خدمات، صرفنظر از نو یا مستعمل بودن کالا، طبق مأخذ مقرر وصول میشود.
- حقوق ورودی را گمرک وصول میکند.
- هزینه خدمات را ارائهدهنده خدمت وصول میکند.
### **تبصرههای مهم**
- کسر یک هزار ریال در محاسبه وجوه گمرکی، یک هزار ریال محسوب میشود.
- مسئول پرداخت حقوق ورودی، هزینه خدمات و جریمههای متعلق به ترخیص، صاحب کالا است.
- مصادیق و نحوه اخذ هزینه خدمات در آییننامه اجرایی مشخص میشود.
**رمز: «صاحب کالا پرداخت؛ گمرک حقوق؛ خدمتدهنده هزینه»**
## **ماده ۶ ـ واردات قطعی و پرداخت حقوق ورودی**
اصل:
**واردات قطعی = پرداخت حقوق ورودی**
اما گمرک میتواند در شرایط مقرر، پرداخت را به تأخیر بیندازد و کالا را ترخیص کند:
| صاحب کالا | شرط ترخیص با تأخیر پرداخت |
| ------------------------ | ----------------------------------------------------- |
| وزارتخانه یا مؤسسه دولتی | غیرتجاری بودن کالا + تعهد مسئول مالی + مهلت تعیینشده |
| سایر اشخاص | ضمانتنامه بانکی + مهلت تعیینشده |
**مهلت برای سایر اشخاص حداکثر یک سال است.**
### **تبصرهها**
- افزایش حقوق ورودی شامل کالاهای موجود در اماکن گمرکی نمیشود.
- درآمدها به حساب تعیینشده خزانه واریز میشوند.
- گمرک در قبال دریافت وجه باید رسید ارائه کند.
## **ماده ۷ ـ کالا بهعنوان وثیقه**
**کالای موجود در گمرک، وثیقه وجوه متعلق به همان کالا و سایر بدهیهای قطعی صاحب کالا است.**
گمرک تا دریافت یا تأمین وجوه مربوط نمیتواند اجازه تحویل و ترخیص کالا را بدهد.
### **دام**
**وثیقه بودن کالا فقط محدود به حقوق ورودی همان کالا نیست؛ سایر بدهیهای قطعی صاحب کالا نیز ممکن است مشمول شوند.**
## **ماده ۸ ـ وصول مطالبات قطعی**
گمرک مجاز است مطالبات قطعی ناشی از اجرای قانون را از اشخاص به سازمان امور مالیاتی اعلام کند تا سازمان امور مالیاتی مطابق مقررات مالیاتی آن را وصول کند.
**گمرک اعلام میکند؛ سازمان امور مالیاتی وصول میکند.**
## **ماده ۹ ـ فناوری اطلاعات و ارتباطات**
گمرک موظف است امکانات فناوری اطلاعات و ارتباطات را با رعایت قوانین تجارت الکترونیکی و مدیریت خدمات کشوری در اجرای وظایف خود فراهم کند.
### **تبصره**
وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف بود ظرف شش ماه از تاریخ تصویب قانون، آییننامه گمرک الکترونیکی را با همکاری وزارت ارتباطات تهیه و به تصویب هیأت وزیران برساند.
## **ماده ۱۰ ـ تضمین**
**هزینه خدمات بلافاصله وصول میشود؛ تضمین مربوط به حقوق ورودی است.**
| نوع کالا | میزان تضمین |
| ----------- | ------------------------------------------------------------- |
| کالای مجاز | معادل حقوق ورودی متعلقه |
| سایر کالاها | حقوق ورودی + نصف تا سه برابر ارزش کالا، حسب مورد و تعیین گمرک |
**دام مهم: تضمین کالاهای غیرمجاز در مفهوم این ماده، فقط حقوق ورودی نیست؛ مبلغ اضافی مرتبط با ارزش کالا نیز مطرح است.**
# **بخش سوم ـ تشریفات و کنترلهای گمرکی**
## **ماده ۱۱ ـ کنترلهای گمرکی**
تمام کالاهایی که وارد قلمرو گمرکی یا از آن خارج میشوند، مشمول تشریفات و کنترلهای گمرکی هستند.
### **ابزارهای کنترل**
- مدیریت خطر
- بازرسی منظم
- بازرسی اتفاقی
- تجهیزات و روشهای نوین بازرسی
- حسابرسی
- بدرقه یا مراقبت در موارد استثنایی
**رمز: «خطر، بازرسی، فناوری، حسابرسی، بدرقه»**
**بدرقه و مراقبت، روش استثنایی است؛ نه روش عمومی کنترل همه کالاها.**
## **ماده ۱۲ ـ سایر کنترلها**
برای تسهیل و تسریع تشریفات گمرکی:
- نمایندگان وزارتخانهها و سازمانهای مسئول کنترلهای دیگر باید تحت نظارت گمرک اقدام کنند.
- کنترلهای پزشکی، دامپزشکی، گیاهی، استاندارد فنی و کیفیت باید هماهنگ و تحت نظارت گمرک ساماندهی شوند.
- برخی کنترلها با هماهنگی قبلی میتوانند به گمرک واگذار شوند یا در مکان دیگری به تشخیص گمرک انجام شوند.
- سازمانهای مسئول باید امکانات لازم را فراهم کنند.
### **دام**
**نظارت و هماهنگی گمرک به معنای حذف صلاحیت تخصصی سایر سازمانها نیست.**
## **ماده ۱۳ ـ سامانه هماهنگشده (HS)**
وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است اصلاحات سامانه هماهنگشده توصیف و کدگذاری کالا و یادداشتهای توضیحی آن را در قالب آییننامه پیشنهاد کند تا به تصویب هیأت وزیران برسد.
اصلاحات باید:
- در روزنامههای کثیرالانتشار آگهی شوند.
- در وبسایت اختصاصی گمرک درج شوند.
### **تبصره مهم**
اگر اصلاحات در مأخذ حقوق ورودی مؤثر باشد، کالاهای موجود در گمرک و کالاهایی که قبل از اعلام آگهی برای آنها گشایش اعتبار شده یا بارنامه صادر شده، مشمول مأخذ کمتر میشوند.
**رمز: «گمرکمانده یا اعتبار/بارنامه قبل از آگهی = مأخذ کمتر»**
شرط و جزئیات مربوط به تاریخ بارنامه در آییننامه اجرایی تکمیل میشود.
# **بخش چهارم ـ ارزشگذاری و قواعد مبدأ**
## **ماده ۱۴ ـ ارزش گمرکی کالای وارداتی**
**قاعده اصلی: ارزش خرید در مبدأ + بیمه + حمل (CIF) + سایر هزینهها تا اولین دفتر گمرکی**
ارزش بر اساس اسناد صاحب کالا تعیین و با نرخ ارز اعلامشده بانک مرکزی در روز اظهار محاسبه میشود.
### **مواردی که در صورت پرداخت به ارزش افزوده میشوند**
| مورد | توضیح |
| -------------------- | ------------------------------------------------------------ |
| حقوق مالکیت معنوی | مرتبط با کالای وارداتی، در صورت تحقق شرایط |
| طراحی و مهندسی | انجامشده در کشورهای دیگر |
| ظروف و محفظهها | مرتبط با کالا |
| مواد و تجهیزات تولید | تأمینشده توسط خریدار و بهکاررفته در تولید |
| عواید فروش مجدد | سهمی از عواید که مستقیم یا غیرمستقیم به فروشنده تعلق میگیرد |
### **مواردی که طبق تبصره ۲ در شرایط مقرر به ارزش اضافه نمیشوند**
- هزینه نصب، ساخت، سوار کردن، نگهداری یا کمک فنی بعد از ورود کالا
- هزینه حمل پس از ورود
- هزینه سود متداول ناشی از تأمین مالی خرید
- هزینه اقدامات خریدار خارج از شرایط معامله، مانند بازاریابی
- حق تکثیر و تولید داخلی
- ارزش اطلاعات و دستورالعملهای ثبتشده در نرمافزار یا حامل اطلاعات، در موارد مقرر؛ ارزش حامل خام محاسبه میشود
**دام: موارد افزایشی تبصره ۱ و موارد عدم افزایش تبصره ۲ را با یکدیگر جابهجا نکن.**
## **ماده ۱۵ ـ ارزشگذاری جایگزین**
در دو حالت اصلی:
1. سیاهه خرید ارائه نشده باشد.
2. ارزش اسناد ارائهشده به دلایل و مدارک قابل قبول مورد پذیرش گمرک نباشد.
### **ترتیب روشهای ارزشگذاری**
**۱ → ۲ → ۳ → ۴ → ۵**
| ترتیب | روش |
| ----- | ------------------------------------------------------------ |
| الف | سوابق ترخیص کالای مثل، همزمان از همان کشور مبدأ |
| ب | سوابق ترخیص کالای مشابه، همزمان از همان کشور مبدأ |
| پ | قیمت فروش همان کالا در بازار داخلی پس از تعدیل |
| ت | ارزش محاسباتی بر مبنای عوامل متشکله |
| ث | ارزش بر مبنای مدارک و اطلاعات موجود با انعطاف در روشهای فوق |
**تقدم و تأخر الزامی است؛ فقط ترتیب روش سوم و چهارم با درخواست واردکننده قابل جابهجایی است.**
### **رمز**
**«مثل، مشابه، فروش، محاسبه، انعطاف»**
## **ماده ۱۶ ـ ارزش کالای صادراتی**
**قیمت فروش برای صادرات + بیمه + باربری + حمل + سایر هزینهها تا خروج از قلمرو گمرکی**
ارزش از روی سیاهه و اسناد صادرکننده تعیین میشود.
### **اگر اسناد ارائه نشود یا ارزش نامتناسب باشد**
گمرک:
- از مراجع ذیربط استعلام میکند.
- بر اساس قیمت عمدهفروشی کالا در بازار داخلی، بهعلاوه هزینههای تا خروج، ارزش را تعیین میکند.
### **تبصره مهم**
تشخیص نامتناسب بودن ارزش، بهتنهایی مانع صادرات نیست.
گمرک میتواند رسیدگی به ارزش را به بعد از صادرات موکول کند، با اخذ تعهد؛ مگر در مواردی که صادرات منوط به پرداخت عوارض صادراتی بر مبنای ارزش باشد.
**رمز: «ارزش نامتناسب، مانع خروج نیست؛ مگر عوارض وابسته به ارزش»**
## **ماده ۱۷ ـ قواعد مبدأ**
کشور مبدأ:
**کشوری که کالا در آن تولید یا ساخته شده است.**
قواعد مبدأ برای اهداف تعرفهای، محدودیتهای مقداری و اقدامات مرتبط با تجارت بهکار میروند.
- قواعد مبدأ طبق ضوابط سازمان تجارت جهانی و مورد تأیید شورای همکاری گمرکی در آییننامه اجرایی تعیین میشوند.
- مرجع صدور گواهی مبدأ در ایران: **اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران** (با توجه به عنوان و ساختار قانونی فعلی، این عنوان را در نسخه تنقیحی نیز بررسی کنید).
**دام: کشور مبدأ الزاماً کشور فروشنده یا کشور ارسالکننده کالا نیست.**
# **بخش پنجم ـ تشریفات قبل از اظهار**
## **ماده ۱۸ ـ اظهارنامه اجمالی**
شرکت حملونقل هنگام ورود وسیله نقلیه به قلمرو گمرکی موظف است:
- دو نسخه اظهارنامه اجمالی تنظیم کند.
- نسخهای از فهرست کل بار را به هر نسخه ضمیمه کند.
- در صورت نیاز بارنامههای هر ردیف را ضمیمه کند.
- اظهارنامه و اسناد را به گمرک و مرجع تحویلگیرنده تسلیم کند.
- اگر وسیله نقلیه خالی است، اظهارنامه با تصریح به خالی بودن ارائه شود.
### **ویژگیهای اظهارنامه**
- زبان فارسی
- مطابق نمونه گمرک
- بدون حک، اصلاح یا قلمخوردگی
### **تبصره ۱**
مسئولیت شرکت حملونقل در بستههای آکبند از نظر محتویات، محدود به مندرجات بارنامههای مربوط است.
**کانتینر بارگیری و مهرومومشده از طرف فرستنده، در حکم بسته آکبند است.**
### **تبصره ۲**
این مقررات شامل کالاهای ورودی از مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی به قلمرو گمرکی نمیشود.
## **ماده ۱۹ ـ تخلیه کالا**
**تخلیه کالا در اماکن گمرکی، منوط به موافقت گمرک است.**
مرجع تحویلگیرنده باید قبل از تخلیه با گمرک هماهنگی کند.
جزئیات نظارت بر تخلیه، فهرستبرداری، پذیرش، تحویل، چیدمان، ثبت و صورتجلسات در آییننامه اجرایی تعیین میشود.
## **ماده ۲۰ ـ اصلاح اظهارنامه اجمالی و مانیفست**
**اصل: قبل از شروع عملیات تخلیه، اصلاح یا تکمیل پذیرفته میشود.**
پس از تخلیه نیز، در شرایط مقرر، اصلاح یا تکمیل پذیرفته میشود، اگر موارد اصلاح مربوط به:
- نوع کالا
- تعداد بسته
نباشد و قبل از صدور ترخیصیه ارائه شود.
### **رمز**
**«قبل تخلیه آزاد؛ بعد تخلیه، نوع و تعداد ممنوع»**
**دام: زمان اصلاح و موضوع اصلاح را با هم بررسی کن؛ فقط دانستن اینکه اصلاح بعد از تخلیه بوده کافی نیست.**
## **ماده ۲۱ ـ اختلاف تعداد بستهها**
اگر هنگام تحویل قطعی محموله و تطبیق با اظهارنامه اجمالی و فهرست کل بار اختلاف تعداد بسته مشاهده شود:
- بلافاصله صورتجلسه تنظیم میشود.
- صورتجلسه به امضای نماینده شرکت حملونقل، مأموران مرجع تحویلگیرنده و نظارت گمرک میرسد.
- طبق ماده ۱۰۴ قانون رفتار میشود.
### **حالت LCL و HBL**
در شرایط مقرر:
- کانتینر چند محمولهای (LCL) با درخواست شرکت حملونقل دارنده ترخیصیه کلی و ارائه بارنامههای تفکیکی (HBL) در محل اختصاصیافته تخلیه میشود.
- قبض انبار تفکیکی صادر میشود.
- در صورت عدم تطبیق تعداد بستههای هر بارنامه با بستههای تخلیهشده، قواعد مقرر در همین ماده اعمال میشود.
**رمز: «اختلاف بسته = صورتجلسه + امضا + ماده ۱۰۴»**
# **بخش ششم ـ تکمیل تشریفات قبل از اظهار و انبارها**
## **ماده ۲۲ ـ مسئولیت شرکت حملونقل و نماینده**
در چارچوب این ماده، وظایف شرکت حملونقل میتواند توسط نماینده مجاز انجام شود و مسئولیتهای مرتبط با امور گمرکی، بندری و فرودگاهی در حدود مقررات به نماینده و شرکت مربوط ارتباط پیدا میکند.
**دام: صرف معرفی نماینده، مسئولیتهای قانونی شرکت را در همه موارد و بدون قید از بین نمیبرد؛ متن دقیق ماده و حدود نمایندگی باید ملاک باشد.**
## **ماده ۲۳ ـ انبارهای گمرکی**
انبارهای گمرکی از نظر ساختار و نوع میتوانند شامل:
- انبارهای سرپوشیده
- انبارهای روباز
- محوطهها
باشند.
### **نکات**
- کالا در اماکن تحت نظارت گمرک نگهداری میشود.
- مرجع تحویلگیرنده مسئول امور مربوط به تحویل و نگهداری در چارچوب قانون است.
- عملیات انبارداری و نگهداری تابع کنترل و اجازههای گمرکی است.
**دام: انبار گمرکی را با انبار اختصاصی یا محل خارج از نظارت گمرک یکی ندان.**
## **ماده ۲۴ ـ مدت نگهداری و کالای متروکه**
**قاعده اصلی: ۳ ماه + امکان تمدید تا ۲ ماه**
مدت نگهداری کالا در انبارهای گمرکی:
- سه ماه از تاریخ ورود کالا به اولین انبار گمرکی.
- با درخواست کتبی صاحب کالا و دلایل موجه، با موافقت گمرک تا دو ماه قابل تمدید است.
- هزینههای انبارداری تا تاریخ موافقت با تمدید طبق مقررات پرداخت میشود.
- اگر کالا در مهلت مقرر ترخیص نشود، مشمول مقررات متروکه میشود.
### **نکات مهم و استثناها**
| وضعیت | حکم آزمونی |
| ------------------------------------------------ | ----------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| انتقال کالا به انبار دیگر | مبدأ محاسبه مهلت، اولین انبار است |
| کالای منتظر نظر نهایی گمرک | متروکه نمیشود |
| کالا با سند ترخیص یا فروش | اگر ظرف یک ماه خارج نشود، متروکه؛ تمدید با موافقت مرجع تحویلگیرنده و گمرک |
| کالاهای فاسدشدنی یا هزینهزا، بدون امکانات مناسب | اقدام فوری برای ترخیص یا انتقال با مسئولیت صاحب کالا؛ در شرایط مقرر، مقررات متروکه فوراً اعمال میشود |
| بستههای پستی غیرتجاری | تابع مقررات مربوط به پست |
| مناطق آزاد و ویژه | تابع ضوابط و مهلتهای مربوط به منطقه |
### **درخت حافظه**
**۳ + ۲ | اولین انبار | یک ماه بعد از سند ترخیص | انتظار نظر گمرک = متروکه نیست**
### **دامهای آزمونی**
- مهلت از اولین انبار محاسبه میشود، نه لزوماً آخرین انبار.
- تمدید خودکار نیست.
- کالاهای منتظر نظر نهایی گمرک، استثنا دارند.
- یک ماه بعد از صدور سند ترخیص یا فروش، موضوع متفاوتی با مهلت عمومی سه ماه دارد.
## **ماده ۲۵ ـ مسئولیت مرجع تحویلگیرنده**
مرجع تحویلگیرنده مسئول حفظ کالا از زمان تحویلگرفتن تا تحویل به صاحب کالا است و باید کالا را در برابر خطرات مقرر از جمله آتشسوزی، اشتعال و انفجار بیمه کند.
- هزینه بیمه در زمان ترخیص از صاحب کالا وصول میشود.
- در جزئیات ارزش بیمه، خسارت، حمل، بیمهنامه و شرایط استثنا، تبصرهها و مقررات اجرایی نقش دارند.
### **نکات تکمیلی**
- در موارد مقرر، ارزش کالا برای بیمه و جبران خسارت کالاهای تجاری بر اساس ارزش CIF و اسناد خرید یا مبنای قانونی تعیین میشود.
- در موارد خاص، مسئولیت حمل یا بیمه با توجه به وضعیت مرجع تحویلگیرنده و شرکت حمل تعیین میشود.
- اگر مرجع تحویلگیرنده خود حملکننده باشد، قواعد مسئولیت حمل نیز مطرح میشود.
- برای کالاهای دارای اعتبار اسنادی و برخی کالاهای عبوری، مدارک و شرایط بیمه خاص ممکن است مطرح باشند.
**رمز: «از دریافت تا تحویل؛ نگهداری و بیمه»**
جزئیات تبصرههای ماده ۲۵ را برای تستهای تخصصی با متن تنقیحی آییننامه تطبیق میدهیم؛ خلاصه بالا جای متن کامل تبصرهها را نمیگیرد.
# **بخش هفتم ـ جمعبندی شب امتحانی مواد ۱ تا ۲۵**
## **جدول اعداد، مهلتها و دامهای مهم**
| موضوع | عدد یا حکم |
| ------------------------------------------------ | ---------------------------------------------------------------------- |
| حقوق گمرکی در تعریف حقوق ورودی | ۴٪ ارزش گمرکی |
| ضریب حق شغل کارکنان گمرک | ۱٫۲ |
| مهلت ترخیص با ضمانتنامه برای سایر اشخاص، ماده ۶ | حداکثر یک سال |
| تضمین کالای مجاز، ماده ۱۰ | حقوق ورودی |
| تضمین سایر کالاها، ماده ۱۰ | حقوق ورودی + نصف تا سه برابر ارزش کالا |
| اصلاح مانیفست قبل از تخلیه | پذیرفته میشود |
| اصلاح پس از تخلیه | بهجز موارد مرتبط با نوع و تعداد بسته، تا قبل از ترخیصیه در شرایط ماده |
| نگهداری در انبار گمرکی | ۳ ماه |
| تمدید نگهداری | تا ۲ ماه |
| کالا دارای سند ترخیص یا فروش و خارجنشده | یک ماه، با شرایط مقرر |
| اختلاف بستهها | صورتجلسه و ماده ۱۰۴ |
## **۱۰ دام مهم که باید در ذهن بماند**
1. **ترخیصیه با ترخیص متفاوت است.**
2. **مجاز مشروط با ممنوع تفاوت دارد.**
3. **حقوق ورودی و هزینه خدمات دو مفهوم جدا هستند.**
4. **صاحب کالا مسئول پرداخت وجوه و جریمههای متعلق به ترخیص است.**
5. **کالا میتواند وثیقه بدهیهای قطعی دیگر صاحب کالا نیز باشد.**
6. **تضمین همه کالاها یکسان نیست.**
7. **در ارزشگذاری وارداتی، ترتیب روشهای ماده ۱۵ اهمیت دارد.**
8. **در ارزش صادراتی، نامتناسب بودن ارزش بهتنهایی مانع صادرات نیست.**
9. **در اصلاح مانیفست، زمان و موضوع اصلاح هر دو مهماند.**
10. **در متروکه، استثناها بهاندازه قاعده سهماهه اهمیت دارند.**
# **بخش هشتم ـ آزمون جامع مواد ۱ تا ۲۵**
**این آزمون تألیفی و در سبک آزمون کارگزاری است؛ سؤالها عمداً ترکیبی و دارای دام هستند، نه نقلقول مستقیم از متن قانون.**
فعلاً پاسخها را نمیگذارم تا آزمون واقعی باشد. پاسخها را به شکل ۱-۲، ۲-۳ و... ارسال کن.
### **سؤال ۱**
کدام گزینه درباره مفهوم حقوق ورودی صحیحتر است؟
1\) شامل حقوق گمرکی، سود بازرگانی و تمام هزینههای خدمات گمرکی است.
2\) شامل حقوق گمرکی، سود بازرگانی و وجوه قانونی مربوط به واردات قطعی است، ولی هزینه خدمات را شامل نمیشود.
3\) صرفاً معادل حقوق گمرکی چهاردرصدی است.
4\) فقط شامل سود بازرگانی و مالیات بر ارزش افزوده است.
### **سؤال ۲**
کدام مورد درباره صاحب کالای تجاری مطابق تعریف ماده ۱ صحیحتر است؟
1\) هر شخصی که کالا در انبار به نام او ثبت شده باشد.
2\) شخصی که صرفاً بارنامه به نام او صادر شده باشد.
3\) شخصی که اسناد اصلی خرید و حمل و ترخیصیه به نام او باشد یا اسناد بهطور قانونی به او واگذار شده باشد.
4\) هر شخصی که در اظهارنامه گمرکی بهعنوان اظهارکننده ثبت شده باشد.
### **سؤال ۳**
در مورد انتصاب معاونان گمرک، کدام ترتیب صحیح است؟
1\) پیشنهاد وزیر، تأیید رئیس کل، حکم معاون وزیر.
2\) پیشنهاد رئیس کل، تأیید وزیر اقتصاد، حکم رئیس کل.
3\) پیشنهاد رئیس کل، تأیید هیأت وزیران، حکم وزیر.
4\) پیشنهاد معاون، تأیید رئیس کل، حکم وزیر.
### **سؤال ۴**
کالایی متعلق به شخصی غیر از وزارتخانهها و مؤسسات دولتی برای واردات قطعی اظهار شده است. گمرک در شرایط مقرر میتواند پرداخت حقوق ورودی را به تأخیر بیندازد. کدام گزینه صحیح است؟
1\) بدون تضمین و حداکثر شش ماه.
2\) با تعهد شخصی و حداکثر دو سال.
3\) با ضمانتنامه بانکی و مهلت حداکثر یک سال.
4\) با ضمانتنامه بانکی و بدون محدودیت زمانی.
### **سؤال ۵**
کدام گزینه درباره تضمین ماده ۱۰ صحیح است؟
1\) برای تمام کالاها تضمین فقط معادل حقوق ورودی است.
2\) هزینه خدمات نیز باید در تضمین منظور شود.
3\) برای کالاهای مجاز تضمین معادل حقوق ورودی و برای سایر کالاها حقوق ورودی بهعلاوه مبلغی بین نصف تا سه برابر ارزش کالا، حسب مورد، است.
4\) تضمین فقط برای کالاهای ممنوع اخذ میشود.
### **سؤال ۶**
در ارزشگذاری کالای وارداتی، خریدار هزینهای برای طراحی و مهندسی انجامشده در کشور دیگری پرداخت کرده که مرتبط با تولید کالای وارداتی است. در صورت تحقق شرایط قانونی، این هزینه:
1\) همیشه از ارزش گمرکی حذف میشود.
2\) میتواند به ارزش گمرکی افزوده شود.
3\) فقط در کالاهای صادراتی محاسبه میشود.
4\) فقط در صورت نصب کالا در ایران افزوده میشود.
### **سؤال ۷**
اگر گمرک ارزش اسناد وارداتی را نپذیرد، واردکننده درخواست جابهجایی ترتیب روشهای ارزشگذاری را بدهد. کدام جابهجایی طبق ماده ۱۵ مجاز است؟
1\) روش اول و دوم.
2\) روش دوم و پنجم.
3\) روش سوم و چهارم.
4\) تمام روشها آزادانه قابل جابهجایی هستند.
### **سؤال ۸**
در صورت عدم ارائه اسناد صادراتی یا نامتناسب بودن ارزش اظهارشده به دلایل مستند، کدام گزینه صحیح است؟
1\) صادرات در هر صورت ممنوع میشود.
2\) گمرک ارزش را بر اساس قیمت عمدهفروشی بازار داخلی و هزینههای تا خروج، با استعلام در چارچوب ماده، تعیین میکند و تشخیص نامتناسب بودن بهتنهایی مانع صادرات نیست.
3\) ارزش کالا صرفاً بر مبنای ارزش وارداتی آن تعیین میشود.
4\) ارزش کالا بدون بررسی، همان ارزش اظهارشده خواهد بود.
### **سؤال ۹**
کدام گزینه درباره اظهارنامه اجمالی صحیح است؟
1\) فقط در صورت خالی بودن وسیله نقلیه تنظیم میشود.
2\) صرفاً به گمرک تسلیم میشود و مرجع تحویلگیرنده دریافت نمیکند.
3\) شرکت حملونقل هنگام ورود وسیله نقلیه، طبق مقررات تنظیم و تسلیم میکند.
4\) صاحب کالا موظف است آن را بعد از ترخیص تنظیم کند.
### **سؤال ۱۰**
شرکت حملونقل پس از تخلیه، قصد اصلاح اظهارنامه اجمالی را دارد. اصلاح مربوط به تغییر تعداد بستهها است و هنوز ترخیصیه صادر نشده. کدام گزینه صحیحتر است؟
1\) اصلاح بدون محدودیت پذیرفته میشود.
2\) اصلاح در این موضوع پس از تخلیه، طبق محدودیت ماده ۲۰ پذیرفته نمیشود.
3\) اصلاح فقط با تأیید صاحب کالا پذیرفته میشود و محدودیت ماده ۲۰ ندارد.
4\) اصلاح تنها بعد از ترخیص کالا مجاز است.
### **سؤال ۱۱**
هنگام تحویل قطعی کالا، اختلاف تعداد بستهها بین محموله و اظهارنامه اجمالی مشاهده میشود. اقدام صحیح چیست؟
1\) صرفاً اصلاح قبض انبار بدون صورتجلسه.
2\) تنظیم فوری صورتجلسه با امضای نماینده شرکت حملونقل، مأموران مرجع تحویلگیرنده و نظارت گمرک و اعمال مقررات ماده ۱۰۴.
3\) تحویل کالا بدون ثبت اختلاف.
4\) توقف کالا بدون اطلاع گمرک تا زمان مراجعه صاحب کالا.
### **سؤال ۱۲**
کدام گزینه درباره مهلت نگهداری کالا در انبار گمرکی صحیح است؟
1\) یک ماه از آخرین انبار.
2\) سه ماه از ورود به اولین انبار، با امکان تمدید تا دو ماه در شرایط مقرر.
3\) شش ماه از تاریخ اظهار.
4\) سه ماه از تاریخ صدور قبض انبار، بدون امکان تمدید.
### **سؤال ۱۳**
کالایی در انبار گمرکی قرار دارد، اما ترخیص آن در انتظار نظر نهایی گمرک است. کدام گزینه صحیح است؟
1\) بلافاصله متروکه محسوب میشود.
2\) صرف انتظار نظر نهایی گمرک، موجب متروکه شدن کالا نمیشود.
3\) فقط با پرداخت هزینه انبارداری متروکه میشود.
4\) به سازمان اموال تملیکی تحویل میشود.
### **سؤال ۱۴**
کالا دارای سند ترخیص یا فروش است، اما از انبار خارج نشده. در صورت عدم خروج ظرف مهلت مقرر، کدام حکم صحیح است؟
1\) همان مهلت عمومی سه ماه اعمال میشود.
2\) کالا پس از یک ماه متروکه میشود، با امکان تمدید در شرایط مقرر.
3\) کالا هیچگاه متروکه نمیشود.
4\) کالا فقط با حکم قضایی متروکه میشود.
### **سؤال ۱۵**
کدام گزینه درباره مرجع تحویلگیرنده صحیح است؟
1\) مسئولیت نگهداری کالا فقط تا زمان صدور قبض انبار است.
2\) مسئولیت حفظ کالا از دریافت تا تحویل به صاحب کالا و بیمه در برابر خطرات مقرر بر عهده اوست.
3\) بیمه کالا بر عهده صاحب کالا است و مرجع تحویلگیرنده هیچ مسئولیتی ندارد.
4\) مسئولیت حفظ کالا فقط در صورت تقصیر عمدی کارکنان ایجاد میشود.
## **برنامه مطالعه این جزوه**
- یک دور مطالعه کامل مواد ۱ تا ۲۵
- علامتگذاری اعداد و مهلتها
- مرور درخت حافظه مواد ۳، ۱۵ و ۲۴
- پاسخ به ۱۵ سؤال آزمون
- بررسی تحلیلی تمام پاسخها و دامهای گزینهها
**این جزوه، نسخه تجمیعی مرور مواد ۱ تا ۲۵ است
۱۵ فیلم مناسب برای یادگیری زبان انگلیسی (Duolingo)
این مقاله فهرستی از فیلمهایی است که میتوانند در تقویت مهارتهای مختلف زبان انگلیسی به شما کمک کنند:
مکالمه (Speaking)
درک شنیداری (Listening)
دایره لغات (Vocabulary)
و توضیح میدهد چرا هر فیلم برای هدف مشخصی مناسب است.
---
فیلمها برای تقویت مکالمه (Speaking)
این فیلمها شامل دیالوگهای طبیعی و محاورهای انگلیسی هستند که به شما کمک میکنند زبان واقعی روزمره را بهتر یاد بگیرید:
Sweet Home Alabama (خانه شیرین آلاباما) – بازیگران لهجههای مختلف آمریکایی دارند و اصطلاحات عامیانه زیادی استفاده شده است.
The Intern (کارآموز) – گفتار واضح، مناسب برای یادگیری زبان در محل کار و عبارات حرفهای.
Crazy Rich Asians (آسیاییهای ثروتمند دیوانه) – ترکیب گویش افراد بومی و غیر بومی، رسمی و غیر رسمی.
Marriage Story (داستان ازدواج) – شامل دیالوگهای زیاد و طبیعی در صحبتهای روزمره.
The Thursday Murder Club (باشگاه قتل پنجشنبه) – لهجهٔ بریتانیایی واضح و محاورهای دارد.
---
فیلمها برای تقویت شنیداری (Listening)
این فیلمها طوری انتخاب شدهاند که برای درک صحبتها با یا بدون زیرنویس مناسب باشند:
Forrest Gump (فارست گامپ) – روایت آرام شخصیت اصلی به لهجهٔ جنوبی آمریکایی.
Mean Girls (دختران بد) – دیالوگهای روشن و محاورهای با روایت شخصیت اصلی.
Diary of a Wimpy Kid (دفتر خاطرات یک بچهٔ خجالتی) – لهجههای قابل فهم و ساده.
How To Train Your Dragon (چگونه اژدهایت را تعلیم دهی) – روایت همراه با لهجههای مختلف انگلیسی.
Do Revenge (انتقام بگیر) – مکالمههای روزمره و ساده.
---
فیلمها برای افزایش دایره لغات (Vocabulary)
این فیلمها شامل کلمات و ساختارهای پیچیدهتر، علمی یا تخصصی هستند و برای گسترش واژگان مناسباند:
The Martian (مریخی) – واژگان علمی و روایت گسترده.
Enola Holmes (انولا هولمز) – کلمات قدیمیتر و لهجهٔ بریتانیایی.
Glass Onion: A Knives Out Mystery – طیف لهجهها و دیالوگهای دقیق.
Oppenheimer (اوپنهایمر) – مکالمات پیچیده و واژگان آکادمیک.
Uglies (اوگلیز) – لهجههای ساده و واژگان علمی/تخصصی.
---
این ورزش فقط برای قلب مفید نیست — برای مغز هم مفید است.
نویسنده: الیزابت شاو، متخصص تغذیه
منتشر شده در: ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵
بررسیشده توسط: کارشناس تغذیهی معتبر
گردآورنده : مرتضی پناله
---
مقدمه
با افزایش سن، حفظ تیزهوشی ذهن یکی از دغدغههای مهم است. مغز فرماندهی بدن است و عملکرد شناختی با گذشت زمان طبیعی تغییر میکند. عوامل زیادی مثل ژنتیک خارج از کنترل ما هستند، اما سبک زندگی، به ویژه فعالیت بدنی و تغذیه، نقش مهمی در سلامت مغز دارد.
---
بهترین ورزش برای سلامت مغز
فیزیوتراپیستها تأکید میکنند که ورزش هوازی بهترین گزینه برای حفظ سلامت مغز است — هرچند همهی انواع تمرینات مفید هستند.
ورزش هوازی چیست؟
حرکتی است که باعث افزایش ضربان قلب و جریان خون میشود؛
برای مثال:
پیادهروی سریع
دوچرخهسواری
شنا
فعالیتهای ورزشی مثل فوتبال و بسکتبال
---
چرا ورزش هوازی برای مغز مفید است؟
۱. افزایش انعطافپذیری عصبی (Neuroplasticity)
ورزش هوازی باعث افزایش تولید پروتئینی به نام BDNF میشود — این پروتئین به رشد و اتصال سلولهای عصبی کمک میکند و مانند «کود معجزهآسا» برای مغز عمل میکند.
---
۲. افزایش هورمونهای شادیآور
تمرین هوازی باعث افزایش جریان خون به بدن میشود و ترشح هورمونهایی مثل اندورفین را تحریک میکند که حس بهتر، کاهش اضطراب و کاهش افسردگی را به همراه دارد.
---
۳. کاهش التهاب مزمن
التهاب طولانیمدت میتواند با زوال شناختی و بیماریهایی مثل آلزایمر مرتبط باشد. ورزش هوازی میتواند این التهاب را کاهش دهد.
---
۴. افزایش حجم مغز در نواحی مهم
تحقیقات نشان دادهاند که ورزش هوازی میتواند باعث افزایش حجم بخشهایی از مغز شود که برای حافظه و یادگیری اهمیت دارند (مثل هیپوکامپوس).
---
نکات دیگر برای سلامت مغز
علاوه بر ورزش، عوامل زیر نیز میتوانند به حفظ و بهبود عملکرد مغز کمک کنند:
تغذیهی سالم
چربیهای سالم مثل امگا-۳، میوهها و سبزیجات آنتیاکسیداندار، و غذاهای کامل به مغز کمک میکنند.
مرینات قدرتی
فعالیتهایی مانند تمرینات مقاومتی برای افزایش قدرت عضلانی نیز مهماند.
حرکات روزمرهی بیشتر
حرکات ظریف مثل حرکت مفاصل، تنفس منظم و تغییر حالت بدن در روز نیز به سلامت عصبی کمک میکند.
تمرین ذهنی و اجتماعی
چالشهای ذهنی مثل حل پازل، خواندن یا یادگیری مهارت جدید و حفظ ارتباطات اجتماعی برای مغز مفید هستند.
استراحت کافی و خواب منظم
خواب مناسب به تجدید انرژی و تمرکز مغز کمک میکند.
---
نتیجهگیری
ورزش هوازی یک ابزار قدرتمند برای حفظ سلامت مغز بهویژه با افزایش سن است.
این نوع فعالیت باعث افزایش جریان خون، ترشح هورمونهای مثبت، بهبود انعطافپذیری عصبی و افزایش حجم مناطق حیاتی مغز میشود. بهترین قسمت؟ لازم نیست سبک زندگیتان را کاملاً تغییر دهید — حتی افزودن چند جلسه متوسط در هفته هم تاثیری شگفتانگیز خواهد داشت.
---
بهترین تمرینها یا راهکارهای روزانه برای سلامت مغز
۱–۱۱: کارهای روزمره و سادهتر کردن آنها
1. لازم نیست هر تکه لباس را تا کنید — لباس زیر بینظم هم کافیست.
2. ارسال ایمیلهای زیاد را متوقف کنید — هرچه بیشتر بفرستید، بیشتر دریافت میکنید.
3. از ورود مکرر به اینباکس خودداری کنید — پیامهای کاری معمول انرژی میبرند.
4. مولتیویتامینها را کنار بگذارید — شواهد کمی از اثربخشیشان وجود دارد.
5. لباس پیچیده نپوشید — رنگ تکدست راحتتر و مؤثرتر است.
6. مرطوبکننده را کنار بگذارید و فقط از ضدآفتاب استفاده کنید.
7. فقط از یک یا دو محصول پوستی خوب استفاده کنید.
8. گوشی را کنار بگذارید و هر روز وضعیت سرمایهگذاریتان را چک نکنید.
9. در آشپزی از ادویههای زیاد استفاده نکنید – سادهتر بهتر.
10. خودتان را برای شامهای خاص هر شب تحت فشار نگذارید — تغذیهٔ خوب کافی است.
11. اگر اتاقتان همیشه نامرتب است، بهجای قول مرتبکردن، «صندلی لباس» یا سبد مخصوص قرار دهید.
---
۱۲–۲۰: گذراندن هفته و زندگی آسانتر
12. به فرزندتان فرصت حل مشکلات را بدهید به جای دخالت مکرر.
13. باغ را بهطور طبیعی نگه دارید — سمپاشی زیاد لازم نیست.
14. در بازیابی بعد از ورزش شدید، حرکتهای ملایم را جایگزین فشار کنید.
15. ورزشهای ساده و لذتبخش را انتخاب کنید.
16. اگر خنککردن بعد از ورزش خستهکنندهست، میتوانید آن را حذف کنید.
17. اگر پاهایتان خسته است، راهحل کفش یا کفبندی نیست — علت را بیابید.
18. خرید خواربار را ساده کنید — از دستورهای کوتاه و آسان استفاده کنید.
19. پولتان را روی پروبیوتیکهای آماده هدر ندهید — با رژیم سالم بهتر میشود.
20. لکهبرهای تجاری را بیشازحد استفاده نکنید — اغلب راهحلهای ساده مؤثرترند.
---
۲۱–۳۴: لذت بردن از زندگی
21. برنامهریزی بیشازحد برای رابطه جنسی را کنار بگذارید — تمرکز بر لذت.
22. برای قهوه نیاز به ابزارهای عجیب و غریب نیست — دانهٔ خوب کافیست.
23. اگر کتاب، فیلم یا هنر را دوست ندارید، آن را رها کنید.
24. در مهمانی لازم نیست تا آخر بمانید — کیفیت حضور مهمتر است.
25. دیگران را در زندگی جنسیتان مقایسه نکنید — روش خودتان را پیدا کنید.
26. در تعاملات، روی رضایتتان تمرکز کنید نه مقایسه با دیگران.
27. برای گروههای دوستانه یا بازدیدها، زمان مناسب را با لینکهای زمانبندی ساده تعیین کنید.
28. در تعطیلات، نخواسته همهٔ جاذبهها را ببینید — تجربهٔ کمتر و آرامتر بهتر است.
29. پس از سفر، یک «روز استراحت» اختصاص دهید — بازگشت راحتتر است.
30. نوشیدن یک لیوان شراب کَسک (بجای بطری کامل) بهصرفهتر و سادهتر است.
31. وسیلهها و وسایل دکوری را خیلی زیاد نچینید — کمتر بهمعنی تمیزتر.
32. جشن تولد بچهها ضروری نیست — پارک و کیک کافیست.
33. برای گسترش دایرهٔ اجتماعی، نگران پیدا کردن بهترین دوست نباشید — ارتباطهای ساده هم کافیست.
34. طبق سن یا معیارهای دیگر لباس نپوشید — هرچه خوشحالتان میکند انتخاب کنید.
---
۳۵–۴۰: وقتی اوضاع سخت میشود
35. قبل از سفر به دامپزشک، حیوان را سیر نکنید — این باعث استرس بیشتر میشود.
36. وقتی شغل را از دست میدهید، همهجا درخواست ندهید — شبکهٔ ارتباطیتان را فعال کنید.
37. در بحران مالی، از راهحلهای سریع و «دستآورداندک» دوری کنید.
38. در شرایط سخت، رژیم گرفتن را کنار بگذارید — بدن به انرژی نیاز دارد.
39. در تعارضها از گفتوگو اجتناب نکنید — بیان احساسات به رشد کمک میکند.
40. در کنار کسی که غمگین است، مجبور به پر کردن سکوت نباشید — فقط حضور داشته باشید.
---
۴۱–۴۷: برنامهریزی برای آینده
41. در بازسازی منزل، جهت نور آفتاب را در نظر بگیرید — نیاز به وسایل اضافه را کاهش میدهد.
42. خانه را برای خودتان طراحی کنید — نه برای فروش آینده.
43. در خودبهینهسازی و بیوهکینگ غرق نشوید — گاهی «کافی بودن» بهتر است.
44–46. (در نسخههای دیگر مقاله اشاره شده است که سه نکتهٔ اضافی هم در زمینهٔ ذهنیت، دیجیتال و رژیم وجود دارد که همگی راهحلهای سادهتر و کمفشار برای اهداف بلندمدتاند.)
44. مسئولیت احساساتتان را بر عهده بگیرید — دیگران مسئول شما نیستند.
---
۴۸–۵۲: باورها و رفتارهای سنگین را رها کنید
48. برای رفتار آنلاینتان زیاد نگران نباشید — حضورتان شما را تعریف نمیکند.
49. انرژیتان را برای تغییر رفتارهای دیگران هدر ندهید — الگو باشید.
50. باورهای منفی دربارهٔ سن و سال را کنار بگذارید — ارزش در همه سنین هست.
51. نگران کارهایی که دیگران انجام میدهند نباشید — فقط به رفتار خودتان توجه کنید.
52. اگر همهچیز شکست خورد، بهسادگی «نه» گفتن را تمرین کنید — هر «نه» انرژیتان را حفظ میکند.
---